Bài của Amy Kazmin
Washington Post Foreign Service
Thứ Bảy, ngày 3-5-2008; Trang D03 [từ bản báo giấy]
Source: Ba Sam’s blog
BANGKOK, 2 tháng Năm 2008 — Tổ chức đánh giá tín nhiệm quốc tế Standard & Poor’s đánh giá lại tầm nhìn của mình về chỉ số tín dụng quốc gia (sovereign credit rating) của Việt Nam từ “ổn định” (stable) xuống “tiêu cực” (negative), một dấu hiệu lớn đầu tiên về sự lo ngại quốc tế đối với khả năng chính quyền Hà Nội làm nguội nền kinh tế quá nóng của mình.
Trong một bản thông báo, hãng này đã trích dẫn những mối nguy của “tình thế hiểm nghèo về kinh tế và tài chính đang lan rộng” trong lúc những người cầm quyền Cộng sản Việt Nam phải vật lộn để kìm chế tình trạng cho vay quá mức của các nhà băng và chi tiêu bừa bãi của các doanh nghiệp nhà nước.
“Nhiều việc có vẻ như bị thay đổi đột ngột,” nhà phân tích về mức độ hiệu quả của S&P Kim Eng Tan nhận xét. “Chính phủ có vẻ mải lo kiềm chế mọi thứ chậm lại, song công việc lại hết sức phức tạp.”
Việt Nam, với một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ở Á châu trong mấy năm qua, đã phải chiến đấu với tình trạng lạm phát tăng vọt như hỏa tiễn, đạt mức 21% vào tháng Tư, và mức thâm hụt thương mại căng phình như trái bóng.
Giá cả lên cao ngất, đốt nóng thêm mối bất bình của công nhân và những đòi hỏi tăng lương cao hơn, được đổ lỗi cho tình trạng tăng tín dụng cho vay quá mức bởi những quy định quá lỏng lẻo của hệ thống ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng tư nhân nhỏ hơn vẫn cho vay thoải mái trong khi theo đuổi việc gầy dựng vị trí của mình trên thương trường.
S&P đã dự đoán rằng mức tín dụng trong nước sẽ đạt 95% tổng sản phẩm quốc nội vào cuối năm 2008, tăng cao so với mức 71% của năm 2006.
Nhiều khoản cho vay của nhà băng được đổ vào hoạt động đầu cơ bất động sản và một làn sóng đầu tư công bởi các doanh nghiệp nhà nước, cũng lại được chia tách vào kinh doanh bất động sản và hoạt động kinh doanh kiểu chộp giật khác vào thời điểm khi mà nền kinh tế phát triển khoảng 8,5% một năm.
Hoảng hốt bởi tình trạng giá cả nhảy vọt, Hà Nội gần đây đã cho biết rằng trận chiến chống lạm phát sẽ là ưu tiên hàng đầu của mình. Chính phủ đã gọt giũa các mục tiêu tăng trưởng vào khoảng 7% và khuyến cáo các cơ quan và doanh nghiệp nhà nước kiềm chế những chi tiêu không cần thiết.
S&P đã cảnh báo về khả năng xảy ra “những hành động sai lầm trong chính sách” và tình cảnh khốn quẫn của hệ thống ngân hàng sẽ có thể đẩy tới một hành động cứu trợ tài chính đắt giá của chính phủ.
“Nhiều ngân hàng trong số này đã gia tăng khoản chênh lệch thu chi khá mạnh,’ ông Tan cho biết. “Nếu một trong số họ bị rối loạn, những mối lo ngại có thể sẽ loang rộng khắp nhiều nhà băng. Điều đó có thể buộc chính phủ phải can thiệp để cứu giúp, và món nợ của chính nó sẽ phải tăng lên đáng kể.”
Mặc dù có những nguy cơ ngắn hạn này, S&P đã xác nhận mức độ tín nhiệm của Việt Nam đạt BB/B cho ngoại tệ và BB+/B [2] cho nội tệ, là đáng biểu dương về “những viễn cảnh tốt cho mức tăng trưởng kinh tế duy trì liên tục” được lèo lái từng phần bởi một làn sóng đầu tư nước ngoài.
Hãng này đánh giá các xếp hạng của Việt Nam có thể sẽ bị suy giảm nếu như khả năng có thể xảy ra những khủng hoảng trong hệ thống ngân hàng tăng lên. Tuy nhiên, nó cho rằng mức độ triển vọng có thể được cải thiện “trong những biểu hiện rằng nền kinh tế đang lên đạt tới một mức độ tăng trưởng có thể chịu đựng được.”
Các hãng đánh giá mức độ tín nhiệm khác đã không thay đổi quan điểm của họ đối với Việt Nam. Moody’s xác định một triển vọng sáng sủa, và đưa ra mức Ba3[3] trong khoản nợ dài hạn của nước này cho cả ngoại tệ và nội tệ. Hãng Fitch thì xếp triển vọng của Việt Nam ở mức ổn định.
Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008
________________________
Ba Sàm chú thích:
[1] Bài này cũng được đăng một phần trên tờ thời báo tài chính uy tín nhất nước Anh Financial Times ngày 3-5-2008
[2] Không rõ chỉ số nầy, hỏi mấy kinh tế gia, tra các loại từ điển không ra (bà con nào rành chỉ giùm)
Đây rồi ! (cám ơn blogger Sideuck đã chỉ vẽ): theo wikipedia, phần xếp hạng mức độ tín nhiệm trong dài hạn, họ có các thang điểm AAA, AA, A để xếp hạng đầu tư; xếp hạng không phải là đầu tư có BB, B, C … , BBB+, BBB-. Việt Nam được đánh giá BB/B-tức: có xu hướng ngả nhiều hơn sang thay đổi tình hình kinh tế/tình hình tài chính biến chuyển đáng lưu tâm.
[3] Dấu hiệu nầy cũng không hiểu rõ.
Và đây nữa! “Xếp hạng về bổn phận” của Moody (cám ơn blogger Sideuck lần nữa – nhưng mình cù lần quá, đọc cũng tá hỏa luôn. Mời bà con ai quan tâm thì dzô coi): wikipedia – Moody’s ratings
